रहमुल, लहान, २८ चैत — सिरहाको लहान नगरपालिका–३ स्थित ल.ल.कु.मा.बि.को प्राङ्गणमा नेपाल कुशवाहा कल्याण समाज को १०औँ जिल्ला अधिवेशन भव्य रूपमा सम्पन्न भएको छ।
स्थानीय राम अवतार कुशवाहाको अध्यक्षतामा सम्पन्न कार्यक्रममा केन्द्रिय अध्यक्ष राकेश मेहता प्रमुख अतिथिका रूपमा उपस्थित थिए। कार्यक्रममा समुदायका अगुवा, केन्द्रिय पदाधिकारी तथा प्रतिनिधिहरूको उल्लेखनीय सहभागिता रहेको थियो।
उद्घाटन सत्र सौहार्दपूर्ण रूपमा सम्पन्न भएसँगै बन्द सत्र सुरु गरिएको छ। नयाँ कार्यसमिति चयनका लागि मतदान प्रक्रिया अगाडि बढिसकेको जानकारी युवा नेता राम उदगार महतो ले दिएका छन्।
अधिवेशनमा कुशवाहा समुदायको इतिहास, उत्पत्ति तथा पहिचानबारे पनि व्यापक छलफल गरिएको थियो। “कुशवाहा” शब्द भगवान रामका पुत्र कुशको वंशसँग जोडिएको विश्वास गरिन्छ, जसले समुदायलाई सांस्कृतिक रूपमा प्राचीन परम्परासँग जोड्ने आधार प्रदान गर्दछ।
दक्षिण एशियामा विशेषगरी नेपाल र भारत मा बसोबास गर्ने कुशवाहा समुदाय परम्परागत रूपमा कृषि, विशेषगरी तरकारी खेती र बगैंचामा संलग्न रहँदै आएको छ। मधेस क्षेत्रमा मेहनती कृषकको रूपमा परिचित यो समुदाय पछिल्लो समय शिक्षा, राजनीति र व्यवसायमा समेत उल्लेखनीय रूपमा अघि बढिरहेको छ।
२०७८ को जनगणना अनुसार नेपालमा करिब ३.५ लाखभन्दा बढी कुशवाहा समुदायको जनसंख्या रहेको छ, जसको ठूलो हिस्सा मधेस प्रदेशमै केन्द्रित छ। सिरहा, धनुषा, रौतहट, सर्लाही र महोत्तरी जिल्लामा यस समुदायको सशक्त उपस्थिति रहेको पाइन्छ।
विश्लेषणअनुसार कुशवाहा समुदाय मधेसको ग्रामीण अर्थतन्त्रको महत्वपूर्ण आधार मानिन्छ। तरकारी उत्पादन, बजार आपूर्ति तथा स्थानीय व्यापारमा उनीहरूको भूमिका उल्लेखनीय छ। साथै, मधेस आन्दोलनपछि पहिचान, समानता र अधिकारका सवालमा सक्रिय हुँदै आएको यो समुदाय अहिले स्थानीय तहदेखि प्रदेश तहसम्म राजनीतिक प्रभाव विस्तार गर्ने दिशामा अघि बढिरहेको छ।
यद्यपि ठूलो जातीय समूहसँग प्रतिस्पर्धा, आन्तरिक विभाजन तथा राष्ट्रिय राजनीतिमा सीमित पहुँच जस्ता चुनौती अझै कायम छन्। तर शिक्षित युवाहरूको बढ्दो सहभागिता र विकास तथा सुशासनतर्फको झुकावले समुदायलाई थप संगठित र प्रभावशाली बनाउने संकेत देखिएको छ।
अधिवेशनले संगठनलाई सुदृढ बनाउँदै सामाजिक एकता, पहिचान र अधिकारका मुद्दामा साझा धारणा निर्माण गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।